Ang Sulat

Isang dagli ni Manilyn J. Ordoña

       Pinid ang mga pinto at bintana, ngunit ramdam ni Heneral Emilio ang bigat ng mga kaganapan sa labas. Hawak niya ang isang sulat mula sa isang lihim na tagapagbalita. Nakasaad dito ang lugar at oras kung saan magtatagpo ang mga Espanyol at ang pinuno ng kanilang puwersa para sa isang mahalagang kasunduan. Isang pagkakataon ito upang agawin ang tagumpay—isang sabotahe ang kailangang isagawa upang mailigtas ang bayan mula sa kuko ng mga mananakop.

      Mabilis niyang tinipon ang ilang piling tauhan at naghanda para sa pag-atake. Wala nang dapat aksayahing oras, kaya’t agad silang tumungo sa lugar na binanggit sa sulat. Sa pagdating nila, tahimik ang paligid, ngunit dama ang tensyon sa hangin. Isang hakbang na lang, at mailalatag na nila ang patibong.

      Ngunit sa kanilang pagsugod, biglang nag-apoy ang paligid—mga kanyon at baril na bumuga ng mga bala sa lahat ng dako. Napagtanto nila, huli na ang lahat. Ang sulat na inakalang mula sa isang kaalyado, ay peke. Nilinlang sila ng sarili nilang mga kababayan, mga Pilipinong nagkanulo sa ngalan ng salapi at kapangyarihan.

   Sa mga huling sandali, habang ang dugo’y dumadaloy sa kanyang sugatang katawan, napatingin si Heneral Emilio sa papalayong mga Espanyol. Isang ngiti ang sumilay sa labi ng pinunong Espanyol—isang ngiting tila nagsasabing, “Hindi sa labas ang tunay na kaaway.”