MONKEYPOX: HUWAG BALEWALAIN

ni Manilyn J. Ordoña 

      Ang monkeypox ay isang viral infection na nagdudulot ng mga sintomas na kahalintulad ng smallpox, bagaman mas mababa ang fatality rate nito. Natuklasan ito noong 1958, at mula noon, naging kilala na sa medisina. Ang sakit na ito ay nagmumula sa mga hayop, partikular na sa mga rodent at primates, at maaaring maisalin sa tao sa pamamagitan ng close contact. Ang pangunahing epekto ng monkeypox ay ang paglitaw ng mga pantal, lagnat, at iba pang sintomas na gaya ng pananakit ng ulo at katawan.

      Hindi lamang ang kalusugan ng mga indibidwal ang nakasalalay rito, kundi pati na rin ang sistema ng kalusugan ng bawat bansa. Kapag hindi maagapan ang ganitong mga uri ng sakit, maaaring bumalik ang malalaking problema tulad ng pagkapuno ng mga ospital, pagdami ng mga kaso, at pagkakaroon ng mga panibagong variant. Mahalaga ang maagap at epektibong pagtugon ng mga pamahalaan upang hindi na ito lumala pa. Kailangan ang mabilis na contact tracing, isolation at paglalaan ng mga bakuna upang matugunan ang sakit.

       Ngunit ang higit na dapat tutukan ay ang tamang impormasyon na ipapaabot sa publiko. Isang malaking hamon ang pagkalat ng maling impormasyon na maaaring magdulot ng labis na takot o pagkawalang-bahala sa seryosong kalagayan. Hindi na tayo dapat matuto lamang kapag huli na ang lahat. Ang pagtutulungan ng pamahalaan, mga eksperto sa kalusugan, at ng komunidad ay susi upang masugpo ang pagkalat ng monkeypox.

      Sa huli, ang monkeypox ay hindi dapat balewalain. Dapat itong seryosohin tulad ng ibang sakit na maaaring makapinsala sa kalusugan at seguridad ng bawat isa. Ang bawat hakbang ng pamahalaan at ng komunidad ay mahalaga upang mapanatili ang kaligtasan ng lahat. Sa pagharap natin sa banta ng monkeypox, nawa’y dala natin ang mga aral ng nakaraang pandemya upang mas maging handa at maagap sa paglaban sa mga ganitong pagsubok.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Ang Ating Pambansang Identidad

Sanaysay ni Manilyn J. Ordoña        Ang Wikang Filipino ay hindi lamang isang kasangkapan para sa pakikipagtalastasan, ito rin ay salamin ng ating kultura, kasaysayan, at pagkakakilanlan bilang mga Pilipino. Sa bawat salita, sa bawat parirala, at sa bawat diwa ng wika, nananalaytay ang mga aral at karanasang naghubog sa ating bansa mula sa pagiging kolonya hanggang sa pagkakaroon ng kalayaan.       Sa panahon ng kolonyalismo, ipinilit sa atin ang mga wikang dayuhan – Kastila, Ingles, at iba pa. Subalit sa kabila ng mga impluwensyang ito, ang ating mga ninuno ay patuloy na gumamit ng kanilang mga katutubong wika. Sa gitna ng mga pagsakop, ang wika ang naging sandata ng pagtutol at pagpapahayag ng kasarinlan.       Nang itatag ang Wikang Pambansa sa bisa ng Konstitusyon ng 1935 at kalaunan ay tinawag na Filipino, ito ay naging simbolo ng pagkakaisa. Bagama't maraming wika sa ating bansa, ang Filipino ay nagsilbing tulay upang magkaintindi...
Read more

Malayo pa, pero Malayo na

Talumpati ni Manilyn J. Ordoña                Isang mapagpalang araw kapwa ko kamag-aral, Isang mapagpalang araw po sa ating mga panauhin, at Isang mapagpalang araw sa ating guro. Isang mapagpalang araw po sa inyong lahat!                Ako si Manilyn J. Ordoña at narito sa inyong harapan upang ibahagi ang paksa ng isang talumpati na “Malayo pa, pero Malayo na”. Isang simpleng pahayag na puno ng inspirasyon, lalo na para sa ating mga kabataan na patuloy na nangangarap at nagsusumikap para sa ating magandang kinabukasan. Ano nga ba ang mga pangarap na tila napakalayo noon ngunit ngayon ay abot kamay na? Paano natin masasabi na malayo na ang ating narating sa kabila ng mga hamon at pagsubok na ating hinarap? At Ano ang mga pangunahing hadlang na kinaharap natin sa pag-abot ng ating mga pangarap, at paano natin ito nalampasan?                Noong mga nakaraang taon hi...
Read more

Kontemporaryong Awitin sa Wikang Filipino

Abstrak       Sa makabagong mundo halos lahat ng mga kabataan ngayon ay nakikinig ng musika, maaring sa bahay, sa paaralan, sa mga mall, o kaya'y sa kalsada. Ang iba ay nakikinig sa musika para sa kanilang libangan lamang, ang iba ay nakikinig ng musika upang gamitin panggamot sa mga sakit na namuo sa puso at isipan at ang iba naman ay ginagamit ito sa paraan ng pag-aaral. Ito rin ay kadalasang ginagamit sa mga okasyon kung saan ipinagdiriwang ang isang bagay. Ang pananaliksik na ito ay naglalayong suriin ang mga Kontemporaryong Awitin sa Wikang Filipino at ang epekto nito sa pananaw, emosyon, pag-uugali, at sa araw-araw na pagkilos ng lahat ng mga mag-aaral sa kolehiyo na tinatahak ang kursong Edukasyong Pangguro sa Mataas na Pamantasan ng Unibersidad ng Mindoro.       Ginamit ng pag-aaral na ito ay kwalitatibong metodo ng Pananaliksik. Isinagawa ng mga mananaliksik ang pakikipanayam gamit ang Focus Group Discussion at Semi-Structured na uri ng panayam. ...
Read more